Bối cảnh thị trường: Doanh thu vượt dự báo nhưng cổ phiếu vẫn giảm

Trong báo cáo tài chính đầu tiên kể từ khi trở thành công ty đại chúng, SpaceX ghi nhận doanh thu quý II đạt 7,814 tỷ USD, tăng 92% so với mức 4,071 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Doanh thu cũng cao hơn mức dự báo khoảng 6,9 tỷ USD của giới phân tích. Khoản lỗ trên mỗi cổ phiếu thu hẹp xuống 0,09 USD, tốt hơn mức lỗ 0,26 USD được thị trường dự báo.

Dù vậy, SpaceX vẫn ghi nhận lỗ ròng 541 triệu USD và lỗ hoạt động 143 triệu USD. Điều này đồng nghĩa đây chưa phải quý đầu tiên công ty tạo ra lợi nhuận ròng sau IPO, dù Adjusted EBITDA tăng lên 3,538 tỷ USD. Adjusted EBITDA là chỉ số phi GAAP, trong đó loại trừ nhiều khoản như khấu hao, chi phí cổ phiếu và lãi vay, vì vậy không nên được xem là tương đương lợi nhuận ròng.

Cổ phiếu SPCX tăng khoảng 9,4% trong phiên chính trước khi báo cáo được công bố, nhưng giảm khoảng 7,5% trong giao dịch mở rộng. Phản ứng trái chiều cho thấy kết quả doanh thu đã được đón nhận tích cực, song nhà đầu tư lo ngại chi phí cần thiết để hiện thực hóa chiến lược AI sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến lợi nhuận và dòng tiền trong những quý tới.

Áp lực kỹ thuật đối với cổ phiếu cũng có thể gia tăng khi khoảng 911 triệu cổ phiếu hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng sau IPO. Nguồn cung cổ phiếu có khả năng tăng không phản ánh thay đổi trong hoạt động kinh doanh, nhưng có thể làm thị giá biến động mạnh hơn trong ngắn hạn.

Starlink tiếp tục là trụ cột tài chính

Mảng Kết nối, bao gồm Starlink, tạo ra 4,291 tỷ USD doanh thu trong quý II, tăng 66% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn một nửa tổng doanh thu của SpaceX. Lợi nhuận hoạt động của phân khúc này tăng 79%, lên 1,656 tỷ USD, trong khi Adjusted EBITDA đạt gần 2,6 tỷ USD.

Số thuê bao Starlink tăng gấp đôi lên 12 triệu, từ mức 6 triệu một năm trước. Động lực đến từ người dùng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp, hàng không, hàng hải và các hợp đồng chính phủ. Doanh thu từ khách hàng doanh nghiệp và chính phủ tăng 108% so với cùng kỳ, lên hơn 1,8 tỷ USD.

Tuy nhiên, doanh thu bình quân trên mỗi thuê bao giảm từ 85 USD xuống 66 USD mỗi tháng, tương đương mức giảm khoảng 22%. Xu hướng này phản ánh việc SpaceX mở rộng sang các thị trường quốc tế có mức giá thấp hơn và triển khai nhiều gói cước nhằm thu hút người dùng mới.

Sự đánh đổi giữa tăng trưởng thuê bao và doanh thu bình quân sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng Starlink. Nếu quy mô người dùng tiếp tục tăng nhanh trong khi chi phí phục vụ mỗi khách hàng giảm, biên lợi nhuận vẫn có thể cải thiện. Ngược lại, việc mở rộng bằng các gói giá thấp có thể gây sức ép nếu chi phí vệ tinh, thiết bị đầu cuối và hạ tầng mặt đất không giảm tương ứng.

SpaceX cũng cho biết đã được trao hơn 6 tỷ USD hợp đồng nhiều năm từ Chính phủ Mỹ cho mạng Starshield. Các hợp đồng chính phủ thường có thời hạn dài hơn và khả năng dự báo doanh thu tốt hơn, qua đó giúp giảm một phần sự phụ thuộc vào thị trường Internet tiêu dùng.

Chi tiêu AI trở thành tâm điểm của thị trường

Mảng AI là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của SpaceX. Doanh thu quý II đạt 2,561 tỷ USD, tăng 247% so với cùng kỳ và hơn ba lần mức 818 triệu USD trong quý I. Phần lớn mức tăng đến từ các thỏa thuận cung cấp hạ tầng điện toán, cùng doanh thu từ Grok, X và các sản phẩm AI khác.

SpaceX đã ký các thỏa thuận dịch vụ đám mây với tổng giá trị hợp đồng 14,1 tỷ USD. Trong quý II, các hợp đồng này đóng góp khoảng 1,6 tỷ USD doanh thu hạ tầng AI bổ sung. Tuy nhiên, giá trị hợp đồng không đồng nghĩa toàn bộ 14,1 tỷ USD sẽ được ghi nhận ngay; doanh thu sẽ được phân bổ theo thời gian và khả năng cung cấp công suất điện toán đã cam kết.

Dù doanh thu tăng mạnh, mảng AI vẫn lỗ hoạt động 1,257 tỷ USD. Phân khúc này báo cáo Adjusted EBITDA dương 1,146 tỷ USD, nhưng kết quả điều chỉnh đã loại trừ khoảng 1,885 tỷ USD khấu hao và 516 triệu USD chi phí trả thưởng bằng cổ phiếu. Khoảng cách lớn giữa lợi nhuận hoạt động và Adjusted EBITDA là một trong những lý do nhà đầu tư tiếp tục thận trọng về chất lượng lợi nhuận.

Chi tiêu vốn cho AI đạt 15,828 tỷ USD riêng trong quý II, cao hơn nhiều mức 749 triệu USD cùng kỳ năm trước. Trong sáu tháng đầu năm, SpaceX đã đầu tư khoảng 23,551 tỷ USD vào phân khúc này. Tổng chi tiêu vốn toàn công ty trong quý đạt 18,369 tỷ USD, tăng hơn sáu lần so với một năm trước.

Ban lãnh đạo cho biết mức chi tiêu vốn cao có thể tiếp tục trong vài quý tới. Điều này đặt ra câu hỏi liệu tốc độ ký hợp đồng và ghi nhận doanh thu AI có đủ nhanh để bù đắp khấu hao, chi phí vận hành, nghiên cứu phát triển và nhu cầu huy động vốn hay không.

Mục tiêu công suất điện toán cần được đánh giá thận trọng

Đến cuối quý II, SpaceX vận hành khoảng 1,4 GW công suất điện toán danh nghĩa, tăng từ 1 GW trong quý I và 0,4 GW một năm trước. Công ty đang tiếp tục xây dựng Colossus II và các cơ sở hạ tầng bổ sung.

Theo Reuters, Elon Musk cho biết SpaceX đặt mục tiêu xây dựng hơn 2 GW công suất vào cuối năm 2026 và tiến gần 10 GW vào cuối năm 2027. Con số này thấp hơn mức 20 GW được đề cập trong một số bản tóm tắt thị trường, trong khi báo cáo tài chính chính thức chỉ xác nhận công suất hiện tại là 1,4 GW. Vì vậy, các mục tiêu công suất dài hạn vẫn cần được theo dõi qua các cập nhật chính thức tiếp theo.

SpaceX dự kiến sử dụng phần cứng NVIDIA cho việc mở rộng trung tâm dữ liệu. Quan hệ hợp tác này có thể tạo thêm nhu cầu dài hạn đối với GPU, CPU, hệ thống mạng và hạ tầng làm mát của NVIDIA, nhưng đồng thời làm SpaceX phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng tiếp cận nguồn chip tiên tiến.

NVIDIA đã phát triển nền tảng Space-1 Vera Rubin dành cho các hệ thống điện toán quỹ đạo, với mục tiêu cung cấp khả năng xử lý AI cấp trung tâm dữ liệu trong môi trường có giới hạn nghiêm ngặt về điện năng, trọng lượng và nhiệt độ. Tuy nhiên, nguồn chính thức hiện chưa xác nhận tên gọi vệ tinh “Starmind AI1” hoặc cấu hình triển khai cụ thể của SpaceX như trong một số bản tin thứ cấp.

Tham vọng doanh thu 1 nghìn tỷ USD mang ý nghĩa gì?

Elon Musk cho rằng SpaceX có thể đạt doanh thu 1 nghìn tỷ USD vào khoảng năm 2030, sớm hơn một năm so với kỳ vọng được đề cập trước đây. Tuy nhiên, đây là mục tiêu dài hạn do ban lãnh đạo đưa ra, không phải dự báo tài chính chính thức có tính cam kết.

Để đạt quy mô này, SpaceX sẽ phải tăng doanh thu lên hơn 100 lần so với mức doanh thu quý II hiện tại nếu xét theo quy mô hàng năm. Điều đó đòi hỏi công ty phải phát triển đồng thời nhiều nguồn thu, bao gồm Starlink, dịch vụ di động trực tiếp từ vệ tinh, điện toán AI, trung tâm dữ liệu quỹ đạo, hợp đồng chính phủ và hoạt động phóng tên lửa.

Trong ngắn hạn, mục tiêu gần hơn là đạt tốc độ doanh thu thường niên 100 tỷ USD vào tháng 12/2026. Mục tiêu này cũng tương đối tham vọng so với doanh thu 12,5 tỷ USD ghi nhận trong nửa đầu năm, dù giá trị hợp đồng AI chưa ghi nhận và tốc độ mở rộng của Starlink có thể hỗ trợ doanh thu trong các quý tiếp theo.

Thị trường có thể không định giá đầy đủ mục tiêu 1 nghìn tỷ USD cho đến khi SpaceX chứng minh được khả năng chuyển các kế hoạch công nghệ thành dòng tiền. Các chỉ số như doanh thu đã ghi nhận, lợi nhuận hoạt động, tỷ suất hoàn vốn trên chi tiêu AI và lượng tiền mặt tạo ra sẽ có ý nghĩa lớn hơn các dự báo tổng thị trường dài hạn.

Starship vẫn là nền tảng của chiến lược dài hạn

Doanh thu phân khúc Không gian đạt 962 triệu USD, tăng 29% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mảng này ghi nhận lỗ hoạt động 542 triệu USD do SpaceX tiếp tục tăng chi phí nghiên cứu và phát triển cho Starship.

Starship đóng vai trò quan trọng vì chi phí đưa tải trọng lên quỹ đạo quyết định tính kinh tế của cả Starlink và trung tâm dữ liệu không gian. SpaceX cho rằng khả năng tái sử dụng hoàn toàn có thể làm giảm đáng kể chi phí phóng và cho phép công ty triển khai vệ tinh ở tần suất cao hơn.

Trong sáu tháng đầu năm, SpaceX thực hiện 78 vụ phóng và đưa hơn 1.000 tấn tải trọng lên quỹ đạo. Công ty cũng hoàn thành hai chuyến thử Starship V3 trong khoảng 90 ngày và tiếp tục hướng đến khả năng tái sử dụng nhanh.

Tuy nhiên, việc mở rộng từ các chuyến bay thử nghiệm sang vận hành thương mại thường xuyên vẫn đòi hỏi tiến bộ về kỹ thuật, giấy phép, số lượng bệ phóng và thời gian bảo dưỡng. Bất kỳ trì hoãn nào của Starship cũng có thể làm tăng chi phí triển khai vệ tinh và kéo dài thời gian hoàn vốn của các dự án AI trên quỹ đạo.

Tác động đến các nhóm tài sản