Đóng cửa chính phủ Mỹ sắp kết thúc?
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng nhẹ nhờ lạc quan trở lại rằng tình trạng Đóng cửa chính phủ Mỹ có thể sớm được giải quyết. Sau nhiều tuần bế tắc chính trị, các báo cáo về tiến triển trong đàm phán lưỡng đảng đã mang lại tâm lý nhẹ nhõm thận trọng cho giới đầu tư. Bầu không khí trên Phố Wall cũng như các sàn giao dịch lớn tại châu Á và châu Âu khởi sắc, nâng cao khẩu vị rủi ro và giảm bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn tài khóa kéo dài có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.
Tuy vậy, giới đầu tư vẫn thận trọng. Việc Đóng cửa chính phủ Mỹ một phần đã làm gián đoạn hoạt động của các cơ quan liên bang và trì hoãn công bố nhiều dữ liệu kinh tế quan trọng, khiến cả nhà hoạch định chính sách lẫn nhà đầu tư thiếu cơ sở đánh giá. Dù một bước đột phá có thể đang đến gần, nhiều câu hỏi vẫn được đặt ra về định hướng tài khóa dài hạn và những rủi ro xoay quanh các cuộc khủng hoảng trần nợ trong tương lai.
textTác động kinh tế
Tình trạng Đóng cửa chính phủ Mỹ mang đến những hệ lụy sâu rộng vượt ra ngoài phạm vi chính trị tại Washington. Khi chi tiêu công bị đình trệ, hiệu ứng lan tỏa ảnh hưởng đến niềm tin tiêu dùng, đầu tư doanh nghiệp và tâm lý thương mại toàn cầu. Các chuyên gia kinh tế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết sự bất ổn tài khóa kéo dài thường khiến khu vực tư nhân chậm tuyển dụng và giảm chi tiêu vốn, đặc biệt khi các hợp đồng và dự án được chính phủ bảo trợ bị trì hoãn.
Đối với Mỹ, mỗi tuần Đóng cửa chính phủ Mỹ có thể khiến nền kinh tế thiệt hại hàng tỷ USD do năng suất lao động giảm và chi tiêu bị hoãn lại. Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) từng ước tính đợt đóng cửa năm 2019 đã khiến GDP quý giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm. Dù tình hình hiện nay có quy mô khác, rủi ro tương tự có thể xảy ra nếu bế tắc không sớm được giải quyết.
Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở phạm vi nội địa. Mỹ vẫn là trụ cột của nhu cầu toàn cầu, nên việc chậm trễ trong các hoạt động mua sắm công và dịch vụ nhà nước có thể gây hiệu ứng dây chuyền đến chuỗi cung ứng trên toàn thế giới. Các nền kinh tế hướng xuất khẩu ở châu Á và châu Âu — vốn đang tăng trưởng chậm lại — đang theo dõi sát diễn biến này. Theo phân tích của Ngân hàng Thế giới, sự gián đoạn trong hoạt động tài khóa của Mỹ có thể tạm thời làm giảm khối lượng thương mại toàn cầu, siết chặt thanh khoản và đẩy chi phí huy động vốn tại các thị trường mới nổi.
Phản ứng của thị trường
Thị trường tài chính đã phản ứng nhanh chóng với từng diễn biến mới từ Washington. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ ban đầu tăng vọt do lo ngại bế tắc kéo dài, nhưng sau đó ổn định trở lại khi tâm lý lạc quan quay về. Chỉ số đồng USD giao dịch giằng co, dòng tiền trú ẩn an toàn giảm nhẹ, trong khi giá vàng hạ nhiệt so với mức đỉnh gần đây.
Trên thị trường chứng khoán, các chỉ số lớn của Mỹ ghi nhận mức tăng vừa phải khi nhà đầu tư quay lại nhóm cổ phiếu chu kỳ. Cổ phiếu công nghệ và hàng tiêu dùng không thiết yếu dẫn đầu đà phục hồi, phản ánh niềm tin rằng chi tiêu của người tiêu dùng sẽ duy trì ổn định khi các hoạt động của chính phủ được nối lại. Nhóm năng lượng và công nghiệp cũng tăng điểm, được hỗ trợ bởi đà phục hồi của giá dầu thô kỳ hạn.
Tại châu Á và châu Âu, thị trường ghi nhận tín hiệu tích cực tương tự. Nikkei, DAX và FTSE đều đóng cửa trong sắc xanh, cho thấy tâm lý thị trường mang tính kết nối toàn cầu. Các chuyên gia của Investopedia nhận định rằng khi nỗi lo về việc Đóng cửa chính phủ Mỹ hạ nhiệt, khẩu vị rủi ro toàn cầu thường cải thiện nhờ kỳ vọng chính sách tài khóa và dữ liệu kinh tế sẽ sớm trở lại trạng thái bình thường.
Phân tích kỹ thuật và cơ bản
Về mặt kỹ thuật, thị trường chứng khoán toàn cầu dường như đã tìm được vùng hỗ trợ ngắn hạn sau nhiều tuần biến động mạnh. Chỉ số S&P 500 bật tăng từ đường trung bình động 50 ngày, cho thấy lực mua đang dần quay trở lại. Phân tích khối lượng giao dịch cũng cho thấy có sự tích lũy vừa phải, dù đà tăng vẫn chưa thật sự ổn định.
Xét về cơ bản, độ bền vững của đợt phục hồi này phụ thuộc nhiều vào kết quả từ Washington. Một thỏa thuận chính thức nhằm mở cửa lại các cơ quan chính phủ có thể giúp thị trường tiếp tục đi lên, trong khi việc trì hoãn ký kết có thể kích hoạt một làn sóng "risk-off" mới. Thị trường tiền tệ cũng theo dõi sát diễn biến của đồng USD — một thỏa thuận được thông qua có thể củng cố sức mạnh đồng bạc xanh khi kỳ vọng tăng trưởng quay lại bình thường; ngược lại, nếu bất ổn kéo dài, nhà đầu tư có thể chuyển sang tài sản trú ẩn như yên Nhật hoặc franc Thụy Sĩ.
Thị trường hàng hóa cho thấy tín hiệu tương tự. Giá dầu tương lai ổn định nhờ kỳ vọng nhu cầu được cải thiện, trong khi vàng giảm nhẹ so với mức đỉnh gần đây. Dữ liệu từ TradingView cho thấy xu hướng dịch chuyển khỏi trạng thái phòng thủ, dù vẫn còn thận trọng. Các nhà phân tích kỹ thuật cảnh báo rằng để xác nhận xu hướng bứt phá, thị trường cần có khối lượng giao dịch gia tăng và mức đóng cửa dứt khoát trên vùng kháng cự của quý trước.
Góc nhìn chuyên gia
Giới chiến lược gia thị trường vẫn chia rẽ về mức độ bền vững của đợt phục hồi này.
"Sự lạc quan là có cơ sở, nhưng vẫn mong manh. Mỗi lần bế tắc chính trị đều làm suy giảm niềm tin quốc tế vào khả năng quản lý tài khóa của Mỹ." - Nhà kinh tế cấp cao ngân hàng toàn cầu
Đối với các nhà quản lý danh mục, trọng tâm hiện nay là quản trị rủi ro hơn là giao dịch ngắn hạn. Việc Đóng cửa chính phủ Mỹ cho thấy tầm quan trọng của đa dạng hóa danh mục và duy trì dự phòng thanh khoản khi biến động quay trở lại. Theo Forbes, các lĩnh vực liên quan đến chi tiêu tiêu dùng tùy ý và cơ sở hạ tầng có thể hưởng lợi khi chi tiêu công được nối lại, trong khi các tài sản nhạy cảm với lãi suất có thể kém tích cực nếu lợi suất trái phiếu tăng do lượng phát hành mới gia tăng sau khi chính phủ mở cửa.
Nhà đầu tư trái phiếu cũng đang điều chỉnh kỳ vọng. Cục Dự trữ Liên bang (Fed), trong bối cảnh thiếu dữ liệu kinh tế do tạm ngừng báo cáo, có thể sẽ trì hoãn điều chỉnh chính sách cho đến khi có thêm rõ ràng. Một số chuyên gia cho rằng giai đoạn tạm dừng này có thể khiến Fed tiếp tục lập trường "chờ và quan sát", gián tiếp hỗ trợ thị trường cổ phiếu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu rủi ro tài khóa quay lại, Fed sẽ lại đối mặt với bài toán cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.
Khôi phục niềm tin trong những tuần tới
Khi hy vọng về việc chấm dứt tình trạng Đóng cửa chính phủ Mỹ gia tăng, nhà đầu tư thể hiện tâm lý lạc quan thận trọng. Thị trường từng chứng kiến kịch bản này nhiều lần — niềm tin tăng lên theo các tín hiệu đàm phán, rồi lại sụt giảm khi tiến trình đình trệ. Những phiên sắp tới sẽ cho thấy liệu đợt tăng hiện tại là khởi đầu của một chu kỳ phục hồi bền vững hay chỉ là "khoảng nghỉ ngắn" trước biến động mới.
Nếu Quốc hội sớm đạt được thỏa thuận, sự chú ý của giới đầu tư sẽ nhanh chóng chuyển sang:
- Khối lượng phát hành trái phiếu
- Dữ liệu kinh tế tồn đọng
- Định hướng tài khóa cho quý tiếp theo
Việc khôi phục hoạt động chính phủ không chỉ giúp củng cố niềm tin vào thể chế Mỹ mà còn ổn định tâm lý rủi ro toàn cầu.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn vẫn còn đó: Làm thế nào để nền kinh tế lớn nhất thế giới tránh được các cuộc khủng hoảng tài khóa lặp lại, vốn làm chao đảo thị trường và xói mòn niềm tin? Hiện tại, nhà đầu tư vẫn đang tận dụng "đợt phục hồi nhờ tin tốt", nhưng ai cũng hiểu rằng sự ổn định thật sự chỉ đến khi Washington không chỉ mở cửa trở lại, mà còn củng cố nền tảng tài khóa bền vững — điều cốt lõi cho niềm tin tài chính toàn cầu.
